|
Rulmanlar
Şok Vibrasyon Üretir
Bilye ve bilezik arasındaki metal kontaklar
neticesinde oluşan şoklar kontaktan hemen sonra
sönümlenir. Sabit genlikleri ve saf sinüs
eğrileri olmadığı için normal makine
vibrasyonundan farklı davranan şokların ölçümü
için güvenilir bir tekniğe ihtiyaç vardır.
 Normal vibrasyona göre çok küçük olan bu
enerjiler, yatak ve güçlü makine gövdesini
titretemediği için (Bu nedenle normal titreşim
ölçümü ile tespit edilemezler) yatak gövdesi
üzerinde bir basınç dalgası şeklinde yayılırlar.
Bu şekilde değişik genlikte binlerce şok meydana
gelir. Binlerce şokun oluşma nedeni ise yağ
filminin çalışmasıyla ilgilidir. Rulmanın
alt taşıma noktasındaki yağ filmi, 0.5 mikron
inceliğinde olup üzerine gelen dinamik yük
10.000 kg/cm2 civarındadır. Bu yük altında sert
katı bir malzeme gibi çalışan yağ filmi üzerinde
dönen bilyeler, bilezik üzerindeki yüzey
pürüzlülükleriyle etkileşerek binlerce basınç
dalgası oluşturur. Bu basınç dalgalarının
yaratığı şoklar halı seviyesi olarak tabir
edilir ve yağ filminin kalınlığı hakkında fikir
verir. Halı seviyesi(dBc) yükseldiğinde yağ
filminin inceldiği, yağsız çalışmanın başladığı
anlaşılır. Yağsızlık devam ederse yüzeylerde
yorulma dolayısıyla metal kopmalar yani hasar
başlar. Bu kez bilyeler, hasarlara da çarparak
halı seviyesiyle birlikte pik yapmış tekli ve
ayrık şoklar oluşturur. Hasar büyüdükçe maksimum
şoklar (dBm) dediğimiz bu tekli şokların
seviyesi de yükselir.
 SPM metodu, ölçülen şokların seviyesini
yorumlayarak rulman arızalarını daha başlangıç
aşamasında tespit eder. Ayrıca sorunlu rulman
montajı, yağsızlık, bozuk dinamik ayarlar, dişli
problemleri vb nedenlerden gelen dinamik şokları
tespit ederek rulmanların çabuk bozulmasına
neden olacak şartların düzeltilmesine imkan
verir.
SPM’ in uzun yıllara dayanan tecrübesi sonucu
geliştirdiği dBm/dBc metodu ise bu konuda tek
kabul görmüş rulman yorumlama metodudur. Rulman
kondisyonunu değerlendirmeyi çok kolaylaştıran
bu teknikte sadece iki adet veriye ihtiyaç
vardır; şaft çapı ve devri. Kullanıcı ölçümden
hemen sonra trafik lambası renkleriyle rulmanın
durumu hakkında fikir sahibi olur.
Çok kolay; Devir ve çap gir, ölç ve ledlere bak
( yeşil -iyi , sarı -vasat , kırmızı- bozuk
rulman) |
